Coaching, czyli co?

Coraz częściej słyszymy słowo coaching zarówno w kontekście biznesu, szeroko pojmowanego samorozwoju, jak i szkoleń i studiów o tym profilu. Co ono oznacza? Odkodujmy zatem słowo coaching i zastanówmy się nad korzyściami z niego płynącymi dla przedsiębiorstwa.

…Coaching to posiadanie, Tobie dedykowanego mentora. To podparte wiedzą i umiejętnościami wsparcie i zachęta oraz nowy sposób widzenia rzeczy w dziedzinach, w których tego potrzebujesz…

Czym jest i czym nie jest coaching?

O ile mentoring wiąże się ze wspieraniem rozwoju młodszych, mniej doświadczonych pracowników poprzez takie formy jak: udzielanie rad, podpowiedzi, namawianie, to coaching polega na szukaniu odpowiedzi w sobie.

Dla wielu organizacji coaching i mentoring to część tego samego procesu. Mentoring, obejmujący szeroki zakres zagadnień jest bardziej ogólnym podejściem do rozwoju niż coaching, zajmujący się konkretną umiejętnością lub obszarem. W wielu przedsiębiorstwach mentoring stanowi popartą sukcesami i generującą małe koszty metodę szkoleniową. Proces coachingu jest niestety inwestycją wymagającą dużych nakładów finansowych i sądzę, że przede wszystkim dlatego nie jest w wielu firmach stosowany. Nie oznacza to jednak, ze pracownicy nie mogą we własnym zakresie skorzystać z tej formy rozwoju, i to nie tylko na polu zawodowym.

Słowo „coaching” oznacza dosłownie przemieszczenie się z jednego miejsca na drugie. Wszystkie stosowane formy coachingu łączy wspólna cecha – ludzie posługują się nim, by ułatwić sobie posuwanie się do przodu lub przeprowadzanie zmiany1. Coaching wiąże się z rozwojem i wykraczaniem ponad poziom, na jakim się znajdujemy obecnie. Proces ten definiowany jest m.in. jako „pomoc danej osobie we wzmacnianiu i udoskonaleniu działania poprzez refleksję nad tym, jak stosuje konkretną umiejętność i/lub wiedzę”2.

Coaching jest działaniem skoncentrowanym na osobie. Taki rodzaj pracy z jednostką sprawia, że czuje się ona doceniana, co oddziałuje z kolei na jej motywację i funkcjonowanie w środowisku. Zajmowanie się indywidualnymi potrzebami sprawia, że można precyzyjniej dysponować dostępnymi środkami oraz dokładniej sprawdzić efekty. Coaching jest podejściem bardzo elastycznym – może być stosowany zarówno w firmie jak i w życiu osobistym. Można spotkać specjalistów od coachingu sportowego (bowiem ze sportu coaching się wywodzi), relacji z ludźmi, zarządzania czasem itd., czyli może on występować we wszystkich dziedzinach aktywności ludzkiej.

Coaching może polegać na bezpośredniej rozmowie dwóch osób o tym, co podopieczny chciałby w sobie zmienić, jakie swoje zachowania i relacje chce zmodyfikować i nad poprawą czego chce pracować. Ten rodzaj coachingu nazywany jest często „coachingiem nieaktywnym”. Jeśli trener obserwuje podopiecznego w działaniu (np. podczas rozmowy z klientem), by następnie omówić z nim swe spostrzeżenia, to postępowanie takie można nazwać „coachingiem aktywnym”3. Coaching może przybierać też formę ustrukturyzowanych sesji – dzieje się to najczęściej, kiedy przeprowadzenie procesu organizacja zleca na zewnątrz. Coaching obejmuje wówczas cykl spotkań, odbywających się w z góry ustalonych terminach, pomiędzy którymi klient dodatkowo dostaje małe zadania, nad którymi pracuje.

Najprościej ujmując coaching jest rozmową jednej osoby z drugą, przy czym zadawane przez coacha pytania mają pobudzić podopiecznego do refleksji i samodzielnego odnalezienia właściwych odpowiedzi i sposobów postępowania.

Przykładowa rozmowa coacha z osobą mającą problemy z asertywnością może przebiegać następująco:

Coach: Na czym polega Twój główny problem z asertywnością?
Podopieczny: Mam trudności z komunikowaniem, że coś mi nie odpowiada, że czegoś nie chcę. Ten brak umiejętności czasami sprawia mi kłopoty w pracy. Biorę na siebie zbyt dużo obowiązków innych, a moja praca na tym cierpi. Sama nie wiem dlaczego tak robię.
Coach: Jak określiłabyś swój cel na przyszłość? Nie chcesz zgadzać się na wszystko o co Cie proszą współpracownicy jeśli to nie należy do zakresu twoich obowiązków, a Twoja praca czeka na wykonanie. Jak zatem chciałabyś się zachowywać?
Podopieczny: Chciałabym nauczyć się odmawiać.
Coach: Dobrze, w jakich sytuacjach chciałabyś umieć odmawiać?
Podopieczny: Na przykład w pracy, gdy nie mam siły lub ochoty aby wziąć na siebie obowiązki, kiedy to koleżanki i koledzy a nie szef zlecają mi jakąś pracę.
Coach: Co Cię powstrzymuje przed odmawianiem w takich sytuacjach, dlaczego nie odmawiasz?
Podopieczny: Chyba dlatego, że się boję, że popsuje nasze relację w wydziale.
Coach: Rozumiem. Może w takim razie skupmy się na początek na tym lęku, który dotyczy odmawiania.
Podopieczny: Dobrze.
Coach: W takim razie ten strach, lęk będzie tematem naszej pierwszej sesji.

Coaching składnia do zastanowienia się nad własnym działaniem w konkretnym obszarze przy pomocy znającej temat i obiektywnej osoby. Na podstawie przytoczonego przykładu widać, że proces musi rozpocząć się dokładnym zdefiniowaniem celu, który chcemy osiągnąć w wyniku coachingu, a czasami nawet uświadomieniem przez podopiecznego potrzeby zmiany swojego działania. Istotą coachingu jest zaś pomoc w wykorzystaniu wiedzy posiadanej przez danego człowieka modyfikując (jeśli zachodzi taka potrzeba) nastawienie i podejścia w celu udoskonalenia działania.

Prowadzony przez kierowników czy też trenerów coaching składa się z kilku następujących po sobie etapów, tj.4:

  • uświadomienia potrzeby i kierunku zmian;
  • skonstruowania „planu osobistego rozwoju” , który określa cele i sposoby zdobywania kwalifikacji;
  • realizacji tego planu pod opieką coacha;
  • oceny wyników realizacji „planu rozwoju osobistego” pod katem stopnia osiągnięcia wyników i sposobów dążenia do nich.

Istotne jest, że coaching umożliwia osiąganie wyżyn nie tylko w pracy, ale i w życiu osobistym. Jest to jeden z najbardziej efektywnych sposobów wydobycia z ludzi tego, co w nich najlepsze.

1 J.Starr „Coaching”, PWE, Warszawa 2005r., s.10
2 S.Thorpe, J.Clifford „Podręcznik coachingu”, REBIS, Poznań 2007r., s.17
3 J.Starr „Coaching”, op.cit., s.12
4 T.Listwan (red.nauk.) „Zarządzanie kadrami”, C.H.BECK, Warszawa 2006r., s.159

One comment

  1. Często coaching w biznesie niestety jest nadużywany. Ludzie uważają się za specjalistów w branżach o których tak naprawdę nie mają pojęcia. Wystarczy porozmawiać z nimi kilka minut i cały ekspert wychodzi bokiem. Przed podjęciem jakichkolwiek działań, polecam najpierw rozmowę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *